August 2012 Archives

کمالیسم مُرد، زنده باد کمالیسم



ظهور اسلام‏گرایی معاصر در صحنه سیاسی ترکیه و جدال اسلام‏گرایان و سکولاریست‏ها در این صحنه هرچند به دهه شصت میلادی می‏رسد، اما این جدال ریشه در قرن نوزدهم امپراتوری عثمانی دارد. در دوران اصلاحات ‏آمرانه که در تاریخ عثمانی دوران تنظیمات (1876-1839) مشهور است: رشته اصلاحاتی با هدف تضمین تمامیت ارضی امپراتوری اعلام و اعمال شد که حقوق برابر همه شهروندان را، مستقل از تعلقات دینی و آئینی‏شان می‏خواست. از آن جمله بود برپایی محاکم عرفی و لغو مالیات سرانه‏ای که تنها شامل غیرمسلمانان می‏شد. بازنمود یا تجلی این اصلاحات را در خط شریف گلخانه (1839) و خط همایون (1856) می‏توان سراغ گرفت. با به‏قدرت رسیدن سلطان عبدالحمید ثانی در 1876 هرچند انجام اصلاحات آمرانه متوقف نشد، اما صحنه‏گردان سیاسی عثمانی بیشتر اسلام‏گرایانی بودند که دل در گرو اندیشه‏های پان‏اسلامیستی عبدالحمید داشتند. در طول این دوران سی ساله که تا انقلاب ترکان جوان در 1908 ادامه یافت، عرصه فعالیت سیاسی و اجتماعی برای سکولاریست‏ها گاه چنان تنگ شد که گروهی از اینان مجبور به جلای وطن شدند و ثقل سازماندهی‏شان را به خارج از مرزهای امپراتوری کشاندند.
انقلاب 1908 ترکان جوان که نقطه پایانی بود بر سلطنت مطلقه عبدالحمید ثانی، بار دیگر راه را بر ورود سکولاریست‏ها به عرصه سیاست‏گذاری عثمانی باز کرد. این‏بار اسلام‏گرایان بودند که به سایه مخالفت با حکومت نشستند و در خیال بازگشت به قدرت. کودتای ناکام 1909 اینان با چنین هدفی بود که انجام شد.

About this Archive

This page is an archive of entries from August 2012 listed from newest to oldest.

July 2011 is the previous archive.

November 2012 is the next archive.

Find recent content on the main index or look in the archives to find all content.