لوگوی گفتگو فصلنامه فرهنگی و اجتماعی

ملعییه قرار گرفتن هولوکاست

کاوه بیات

گفتگو شماره ۶۸





اظهارات اخیر نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در شب افتتاحیه کنگره جهانی صهیونیسم در اواخر اکتبر امسال مبنی بر نقش تعیین کننده حاج امین‌الحسینی مفتی اعظم فلسطین در هدایت هیتلر به سمت امحاء تام و تمام یهودی‌های اروپا بازتاب گسترده‌ای یافت. وی برخلاف تمامی داده‌ها و دانسته‌های تاریخی مدعی شد که تا پیش از دیدار هیتلر و مفتی اعظم در نوامبر ۱۹۴۱، هیتلر فقط خواهان اخراج یهودی‌ها بود ولی پس از این دیدار و بنا بر توصیه حاج امین‌الحسینی، بر امحاء آنها تصمیم گرفت.

در واکنش به این اظهارات هم به درستی از زمینة شکل‌گیری سیاست‌های جنایت‌بار هیتلر در قبال یهودی‌ها سخن به میان آمد که هیچ ارتباطی با مناقشة نسبتاً متأخر اعراب و اسرائیل نداشت و هم چارچوب اصلی مناسبات مفتی اعظم و آلمان‌ها در یک دوره از جنگ دوم جهانی روشن شد؛ دیداری که برخلاف جعل و تحریف کنونی گروه‌های افراطی یهودی، نتایج مطلوبی به دنبال نداشت؛ مفتی اعظم خواهان جلب حمایت آلمان از حقوق ملی فلسطینی‌ها بود و هیتلر در این مورد به خصوص نیز همانند سیاست کلی‌اش در قبال خواسته‌های‌ مشابه بسیاری از دیگر اقوام و مللی که در مبارزه با روس و انگلیس به حمایت آلمان چشم داشتند، حتی به صدور یک بیانیة خشک و خالی هم رضایت نداد؛ در نظم نوینی که نازی‌ها متصور بودند جز برای آلمانی‌ها برای هیچ ذی‌حیات دیگر جایی نبود. اما جدایِ از جوانب تاریخی و سیاسی این بحث که از نوعی ورشکستگی و استیصال کلی تشکیلات حاکم بر اسرائیل حکایت دارد و دوری فزایندة آن از جهان واقع به طور کلی، این موضوع یادآور اهمیت یک اصل دیگر نیز می‌باشد؛ یعنی ضرورت کناره‌گیری از مباحثی که به ما مربوط نیست.
بحث هولوکاست اصولاً یک بحث اروپایی است؛ از لحاظ تاریخی در یک تعارض دیرینة مسیحیت با یهود ریشه دارد که از اواسط قرن نوزدهم در اثر تلفیق با مجموعه‌ای از گرایش‌های ناسیونالیستی به گونه‌ای که در روسیة تزاری شاهد برآمدنش بودیم صورتی توده‌وار به خود گرفت و آنگاه با افزوده شدن آموزه‌های جدید و به اصطلاح "علمی" نژادی بر این معجون در سال‌های پایان قرن نوزدهم به صورت آلمانی‌اش جنبه‌ای مهلک و جنایت‌بار به خود گرفت.
مناقشه‌ای که از سال‌های بعد از جنگ اول جهانی به تدریج میان یهودیان مهاجر و اعراب در فلسطین آغاز شد و در اثر تحولات بعدی و به ویژه پس از تأسیس کشور اسرائیل در سال ۱۹۴۸، چنان ابعاد گسترده‌ای یافت که کل تحولات جهان را تحت تأثیر قرار داده است، مناقشه‌ای از یک جنس دیگر است که اگر چه از پی‌آمدهای بحث هولوکاست بی‌تأثیر نماند ولی ربطی بدان نداشت و ندارد.
تلاش‌های اخیر گرایش‌های افراطی یهود در کشیدن پای مسلمان‌ها بدین کثافت‌کاریِ صرفاً اروپایی که هم اینک با مدعیات اخیر نتانیاهو وجه کاملاً آشکاری به خود گرفته است، یادآور درستی هشدارهایی است که از بدو طرح و بحث‌ بی‌جا و نسنجیدة موضوع هولوکاست در ایام زمامداری دولت نهم، مطرح شد و تأکیدی بر لزوم هوشیاری بیشتر در این زمینه در ادامه کار.


نظر بدهید