Recently in 41 Category

باب گفتگو

| No Comments | No TrackBacks


کمتر گروه، طبقه و بخشی از جامعة است که به اندازة «بازار» مورد ارجاع قرار بگیرد در حالی که اطلاعات، دانسته¬ها، و باورهای موجود دربارة آن تا این حد ناقص، متناقض، و همراه با پیشداوری¬های غیرمستدل باشد. تصورات اجتماعی موجود در مورد بازار حالت اسطوره یا بهتر بگوییم اسطوره¬های متعددی را پیدا کرده که غالباً همزمان با هم پذیرفته می-شوند بدون این¬که الزاما با یکدیگر همخوانی داشته باشند. شاید مهم¬ترین این اسطوره¬ها در شرایط حاضر، تصور یکدست بودن بازار و فعالان و شاغلان در آن و یا گرایش غالب سیاسی آن به سمت جناح محافظه¬کار حاکم باشد.

مروری بر چند کتاب دربارة بازار

| No Comments | No TrackBacks


کتابنامة بازار . گردآورندگان: حجت¬الله حسن لاریجانی، نعمت¬الله توحید لاله¬یی، مهین نصیری¬پور ماسوله، تهران: بنیاد دایره¬المعارف اسلامی و سازمان میراث فرهنگی، 1372، 190ص.
این «کتاب‌نامه» که شامل نام و مشخصات بیش از 1500 کتاب و مقاله به زبان¬های فارسی، انگلیسی، فرانسه و آلمانی است به دو بخش کلی فارسی و زبان¬های دیگر تقسیم شده است. تقسیم¬بندی درونی این دو بخش نیز، گذشته از مقدمات، شامل مشخصات کتاب¬ها و مقالات در زیرمقوله¬هایی چون «کلیات، بازارهای شهری، بازارهای روستایی، بازارهای عشایری، کاروانسراها، طرح¬های جامع شهری و روستایی و عشایری، باستان¬شناسی و تاریخ بازارها، فهرست موضوعی و فهرست نام کسان است.

در دفاع از مشروطة ایرانی

| No Comments | No TrackBacks


مشروطه ایرانی، نوشته ماشاءالله آجودانی، تهران: نشر اختران، 1383، 547 صفحه

ارایه روایتی دیگر از تلاش ایرانیان برای دستیابی به تجدد و پشت سر گذاشتن دوره¬ای از عقب¬ماندگی در درجه اول و سپس بررسی علل ناکامی جامعه ایرانی در رسیدن به این آرمان¬ها، هدف اصلی کتاب مشروطه ایرانی است. نویسنده بر این اعتقاد است که مفاهیمی مانند عدالت، مجلس، قانون، حقوق فردی، آزادی، ملت، ملی، مساوات، و وطن که در فرهنگ غربی ریشه داشته و شکل گرفته بودند به دلیل آن که در جامعه ایرانی با بسترهای مساعد و همگن روبرو نشدند، تحقق آنها در جامعه از بدو کار با دشواری¬های بسیاری روبرو شد؛ مفاهیمی که به زعم نویسنده مشروطه ایرانی نه در زبان ما ریشه داشتند و نه در تجربه تاریخی کشور. این مفاهیم و اصطلاحات نه فقط آثاری را که در جامعه غربی بر جای گذاشت، در ایران نداشت بلکه موجب بغرنج شدن وضع نیز شد.


متأسفانه مسائل و بحران¬هاي زيست¬محيطي در ايران متعددند. در شمال كشور روند تخريب و آلودگي درياي خزر و سواحل آن و همة عرصه¬هاي طبيعي را فرا گرفته است. تخريب جنگل¬هاي شمال، نابودي تالاب¬هاي بين¬المللي انزلي، ميانكاله، آشوراده ، و آلودگی هفتاد رودخانة كشور نشانه¬های اين معضل هستند. با طرح ميان¬گذرِ كلانتري، درياچة اروميه دو¬ نيم شده و گفته می¬شود پس از انتقال آب زرينه¬رود به تبريز آب این رود 25 درصد کاهش می¬یابد. مشكل دفن زباله معضل اصلي همة شهرهاي كشور شده و نشست زمين در دشتهاي مختلف مشاهده شده است. يونپ، بخش محيط¬زيست سازمان ملل در مورد وقوع فاجعه¬اي زيست¬محيطي در استان خوزستان در منطقه هورالعظيم، به ابعاد فاجعة درياچة آرال هشدار داده است.

بازار و مرکزیت شهر

| No Comments | No TrackBacks


در این مقاله می¬کوشیم تا براساس اطلاعات موجود و پاره¬ای مشاهدات عملی گمانه¬هایی را دربارة تحولات مرکز شهر تهران طی دو دهة اخیر از منظر جایگاه بازار در فعالیت¬های تجاری شهر و اجتماع محلی پیرامون آن در بافت مسکونی تهران مورد بررسی قرار دهیم. نگرش و سیاست¬های اعمال شده در قالب دو طرح جامع شهر تهران (1347 و 1370) که موضوع جابجایی مرکز شهر را بی¬توجه به الزامات اقتصادی ـ اجتماعی آن در دستور کار خود قرار دادند، علیرغم عدم توفیق این طرح¬ها در خلق یک مرکزیت جدید تجاری در تهران، موضوع در خور توجهی است، زیرا تداوم و عملکرد این ذهنیت و شرایط اجتماعی محرک آن همچنان در تشدید روند اضمحلال مرکز قدیم تهران مؤثر خواهد بود.


کاستی¬های تاریخ اجتماعی صنایع نوین در ایران
بدون اغراق می¬توان ادعا کرد که بخش قابل توجهی از تاریخ¬نگاری اجتماعی و اقتصادی معاصر ایران نخستین وظیفة خود را توضیح علل عقب¬ماندگی کشور و شکست فرایند پیشرفت قرار داده است. در لابلای خیل عظیم تحلیل¬های جامعه¬شناختی و اقتصاد سیاسی در مورد ایرانِ پیش از انقلاب همواره این سؤال به نوعی مطرح است که چرا ایران مدرن نشد؛ چرا مملکت در راه صنعتی شدن «واقعی» گام نگذاشت و در عوض راه انحطاط، رکود، و «وابستگی» را پیمود؟ چرا کشاورزی «از بین رفت»؟ چرا در مقایسه با گذشتة تاریخی پر جلال و حتی در قیاس با دیگر ممالک مشابه در حال رشد، مثل ترکیه و کره جنوبی، ایران «در حاشیه» ماند و مفلوکانه به محصولی «فسادزا» و «اسارت¬آور» چون نفت وابسته باقی ماند؟

اصناف و دولت

| No Comments | No TrackBacks


قانون نظام صنفي بار ديگر در مجلس ششم اصلاح شد. شركت در تصويب اين قانون و ارتباط مستقيم با مجامع امور صنفي اين فرصت را در اختيار نگارنده قرار داد تا با مطالبات بخشي از صنوف آشنا شود. اين تجربه تصويري متفاوت از نظرية احمد اشرف در مورد رابطه اصناف با دولت در ايران ترسيم مي¬كند. اصناف منافع صنفي خود را به خوبي مي‌شناسند و با دولت بر سرآن چانه مي زنند و امتيازات فراواني مي گيرند . اصناف با برقراري انحصار، از ورود افراد تازه و ايجاد رقابت جلوگيري مي‌كنند، مانع از در پیش گرفته شدن شيوه¬هاي نوين توزيع می¬شوند و مداخلة دولت در امور صنفي را محدود مي‌سازند. اين مقاله پس از بيان نظريه اشرف پيرامون رابطة دولت با اصناف به توضيح شواهد حاصل از آخرين اصلاحيه قانون نظام صنفي و نقد اين نظريه مي پردازد.

از بازارِ سنتی تا بازارِ مدرن:

| No Comments | No TrackBacks


طی قرن نوزدهم بازار در ایران همچنان هستة اصلی فعالیت¬های بازرگانی کشور محسوب می¬شد. البته ساختِ سنتی جامعه و اقتصاد ایران به¬تدریج تحت تأثیر روند فزایندة ورود ایران به بازار بین¬المللی قرار می¬گرفت، به طوری که در پایان این قرن حجم مبادلات خارجی ایران تقریباً تا دوازده برابر افزایش یافته بود. این افزایش با بهبود سطح رفاه عمومی در کشور و رشد جمعیت تا حدود دو برابر همراه بود. تاجران و پیشه¬وران بیش از سایر گروه¬هایِ اجتماعی تحت تأثیر مستقیم این تحولات قرار گرفتند. پیدایش این طبقة سرمایه¬دار کوچک که خواستار سهمی در امور سیاسی کشور بودند، در بروز و موفقیت جنبش مشروطه بیشترین تأثیر را داشت. الزامات و مقتضیاتِ بازارِ جهانی اثراتی بر اصناف و پیشه¬ها داشت که به بخشی از صنعت نساجی لطماتی وارد کرد، اما، در عین حال، موجب پیدایش پیشه¬های جدیدی از جمله فعالیت¬های مرتبط با تولید و فرآوری تریاک و قالیبافی شد.

About this Archive

This page is an archive of recent entries in the 41 category.

42 is the previous category.

40 is the next category.

Find recent content on the main index or look in the archives to find all content.